چو كرد او بر صراط حق اقامت    بامر فاستقم مي داشت قامت
اين بيت اشاره به آيه كريمه "فاستقم كما امرت "مي باشد. چون حضرت محمد (ص)هميشه بر طريق اعتدال اقامت داشت وپيوسته مقيم مقام فرق بعدالجمع بود (در رابطه با فرق ،جمع ،بعدالجمع ،جمع الجمع متعاقبا به اختصار صحبت خواهيم كرد )در اين مرتبه شب وروز وحدت وكثرت با هم برابرند يعني در شهود او كثرت ووحدت متلازم هستند به معناي ديگر در شهود او من حيث الذات واحد ومن حيث الصفات متكثر است و اين مقام حتي از مقام فرق بعدالجمع هم بلاتر ومقام جمع الجمع است بايد دانست مقام جمع بلافرق ،كفر وزندقه است واگر كسي در مسير الي الله از مقام فرق به مقام جمع كه مرتبه فناست برسد وبا ارشادعارف كامل از آن مرحله عبور نكند ودر مقام فنا باقي بماند غرق مي شود.اين افراد نه تنها خودشان غرق مي شوند ، اگر كسان ديگر نيز از اينها تبعيت كنند، غرق مي شوند واين افراد مقتدايي را شايسته نيستند .
مقام پيامبر مقام فرق بعدالجمع وحتي بالاتر از آن مقام جمع الجمع است بنابراين او صراط مستقيم حق اقامت دارد وبه امر الهي وبه مصداق آيه كريمه قامت خود آراسته مي داشت يعني ظاهر وباطن او هر دو در اعتدال و وحدت وكثرت او متلازم همديگر بودند بنابراين شايستگي مقتدايي را به حد اعلا دارد. (شرح مثنوي گلشن راز )
حسن محبتي 10/2/1387