"بنام آن كه جان را فكرت آموخت                   چراغ دل به نور جان برافروخت"

بزرگترين هدف انسان ،شناخت خداوند است. براي شناختن خداوند دو راه وجود دارد :
1-روش استدالي
2-راه كشف وشهود
هردو روش محتاج تفكر است وبه عبارتي "فكرت"سير از ظاهر بباطن واز صورت به معني است.
"جان"به معناي روح است كه مركز تفكر است.
بدليل عظمت پرودگار كه داراي اسماء زياد است در اين بيت (شيخ محمودشبستري "ره")به هيچيك از اسماءالهي اشاره نفرموده وميگويد "بنام آن كه" در اصل كلمهء "آن" در اين جا اشاره به جميع اسماءالهي دارد.
چون "دل" واسطه روح ونفس است به همين جهت فرموده كه "چراغ دل به نور جان برافروخت "در اين بيت دل را به چراغ تشبيه كرده است ،چون رويت جمال حق فقط با دل ميسر است.
هم چنين نور را به جان از آن جهت نسبت داده كه جان يعني روح از تيرگي ها مبراست. بنابراين معني بيت چنين خواهد بود.
بنام خداوندي كه به روح انسان انديشيدن آموخت ودل انسان را كه مانند چراغي است با نوري كه از روح منشا مي گيرد فروزان نمود.(شرح مثنوي گلشن راز)

11/2/1387 حسن محبتي